Door het aanhoudende droge weer is het waterpeil van alle waterlopen en grachten uitzonderlijk laag. Daarom geldt een tijdelijk oppompverbod voor water uit onbevaarbare waterlopen in de hele provincie Antwerpen, dus ook in Westerlo. Voor bevaarbare waterlopen zoals de Grote Nete en het Albertkanaal gelden waterbesparende maatregelen. Voorlopig zijn er geen problemen met de drinkwatervoorziening. Pidpa is wel extra waakzaam. Ga daarom spaarzaam om met water.
Volgens de provincie blijft het erg droog de komende weken. Daarom geldt code oranje en zijn extra maatregelen genomen om de daling van de waterpeilen af te remmen. Lage waterpeilen zijn schadelijk voor planten en dieren in en rond de waterlopen. Bij weinig water warmt het water sneller op en bevat het minder zuurstof. Dat kan leiden tot vissterfte en verstoort het leven in het water.
Enkele uitzonderingen op het verbod
Hulpdiensten mogen in noodgevallen wel water onttrekken. Ook voor drinkwater voor vee dat in de weide staat, geldt een uitzondering. Het tijdelijk onttrekkingsverbod geldt niet voor bevaarbare waterlopen en kanalen. Landbouwers kunnen gebruikmaken van andere waterbronnen. Zo kunnen ze water ophalen aan het Waterproductiecentrum van Pidpa in de Smallerijt in Westerlo, na het maken van een afspraak.
Spaarzaam omgaan met drinkwater
Er is voorlopig nog genoeg water voor de productie van drinkwater. Door de aanhoudende droogte en hoge temperaturen staan veel waterlopen wel zwaar onder druk. Elke druppel telt: zuinig omgaan met water is vandaag meer dan ooit noodzakelijk.
Oppompverbod
Besluit tijdelijk onttrekkingsverbod onbevaarbare waterlopen van 4 augustus 2026 (565.18 KB) "pdf"
Besluit tijdelijk onttrekkingsverbod onbevaarbare waterlopen van 16 juli 2026 (634.2 KB) "pdf"
Welke maatregelen zijn van kracht met het besluit van 4 augustus 2026?
Sinds 17 juli 2026 geldt een verbod op het oppompen van water uit alle onbevaarbare waterlopen en publieke grachten. Tot dit verbod wordt opgeheven, mag je er geen water uit halen. Er zijn enkele uitzonderingen:
- drinkwater voor eigen vee dat buiten staat
- gebruik door hulpdiensten in noodgevallen, zoals brandbestrijding
- wateronttrekking via een vergunde gravitaire overloop
- een beperkte hoeveelheid water voor het aanmaken van gewasbeschermingsmiddelen, op voorwaarde dat dit geen waterverontreiniging veroorzaakt
Waarom is deze maatregel nodig?
Deze maatregel beschermt de waterlopen en het leven in het water. Als er te weinig water overblijft, kan een zuurstoftekort ontstaan. Daardoor kunnen vissen sterven en raakt het ecosysteem in en rond de waterloop verstoord.
Wat betekent het onttrekkingsverbod uit onbevaarbare waterlopen en publieke grachten?
Dit is een verbod op het onttrekken (capteren) van water uit onbevaarbare waterlopen en publieke grachten. Met het besluit van 16 juli 2026 is het onttrekkingsverbod geldig op de onbevaarbare waterlopen en publieke grachten in specifieke stroomgebieden.
Waar vind ik een actueel overzicht van alle onttrekkingsverboden?
Alle onttrekkingsverboden, permanent of tijdelijk van aard, worden weergegeven via de interactieve kaart op de website van de provincie. Deze kaart wordt dagelijks bijgewerkt en aangepast indien er een nieuw verbod wordt ingesteld of een geldend verbod wordt opgeheven.
Wat zijn onbevaarbare waterlopen en publieke grachten?
Het verbod geldt voor onbevaarbare waterlopen van categorie 1, 2 en 3 en voor publieke grachten. Die worden beheerd door een lokaal bestuur, provincie, de Vlaamse Milieumaatschappij of een polder of watering. Publieke grachten zijn grachten die in het algemeen belang worden onderhouden. Meer informatie vind je op de pagina over het beheer van onbevaarbare waterlopen van de Vlaamse overheid.
Wat is het verschil tussen een onttrekkingsverbod en een captatieverbod?
Tot 2020 werd een verbod op onttrekking uit waterlopen een captatieverbod genoemd. Sinds 2021 wordt de juridisch correctere term onttrekkingsverbod gebruikt, naar analogie met het nieuw uitvoeringsbesluit bij de wet onbevaarbare waterlopen.
Wat is het verschil tussen een permanent onttrekkingsverbod en een tijdelijk onttrekkingsverbod?
Een permanent onttrekkingsverbod wordt ingesteld zonder einddatum en staat los van de droogtetoestand. Dit verbod wordt enkel ingesteld voor kleine beken met een beperkt debiet die bovendien ecologisch zeer kwetsbaar zijn voor de gevolgen van verdroging en onttrekking. Voor alle overige stroomgebieden kan een onttrekkingsverbod enkel worden ingesteld ten gevolge van droogte. Hoewel ook deze verboden zonder einddatum worden ingevoerd worden deze als tijdelijk beschouwd omdat deze verboden aan het einde van de droogteperiode terug worden opgeheven.
Op 1 januari 2022 zijn er permanente onttrekkingsverboden ingesteld voor bepaalde stroomgebieden. Blijven deze nog van toepassing?
Ja, de stroomgebieden die onder het permanent onttrekkingsverbod van 1 januari 2022 en 22 mei 2025 vallen blijven onder verbod tot dit specifieke besluit wordt opgeheven.
Tot wanneer is het tijdelijk onttrekkingsverbod geldig?
De waterbeheerders volgen de toestand van de waterlopen voortdurend op. Zodra er opnieuw voldoende neerslag valt en de droogte voorbij is, kan het verbod worden opgeheven. Dat kan enkel via een nieuw besluit van de gouverneur.
Voor wie geldt het onttrekkingsverbod uit onbevaarbare waterlopen en publieke grachten?
Dit verbod geldt voor iedereen die binnen het aangeduide gebied water wil onttrekken uit onbevaarbare waterlopen of publieke grachten.
Wie is bevoegd voor de handhaving van dit besluit?
De naleving van dit verbod wordt gecontroleerd door de politie en door gemachtigde toezichthouders van de waterbeheerders. Ook de toezichthouders van de dienst Integraal Waterbeleid van de provincie kunnen optreden en handhaven.
Wie kan worden verwittigd bij het vaststellen van een overtreding?
De politie. Je kan ook contact opnemen met de dienst Integraal Waterbeleid van de provincie. Hun toezichthouders mogen ook controles doen en optreden bij overtredingen. Neem daarvoor contact op met de districtsverantwoordelijke. Twijfel je of een wateronttrekking in strijd is met het verbod? Neem dan contact op met de droogtecoördinator van de provincie Antwerpen via kris.huijskens@provincieantwerpen.be of 03 240 54 71.
Wat zijn de gevolgen van een overtreding?
Processen-verbaal worden overgemaakt aan het parket. Het parket staat in voor de strafvordering.
Geldt het verbod ook voor vijvers?
Neen. Een vijver is geen onbevaarbare waterloop, dus het onttrekkingsverbod geldt er niet voor. Vijverwater is niet geschikt is om gewassen voor menselijke consumptie te besproeien. Door het risico op onder meer botulisme is ook voorzichtigheid aangewezen bij gewassen voor dieren. Veel vijvers staan bovendien in verbinding met het grondwater. In dat geval geldt een wateronttrekking als een grondwateronttrekking en moet je de regels voor grondwater volgen. Meer informatie vind je op de website van de Vlaamse Milieumaatschappij over het gebruik van grondwater.
Mag mijn vijver nog in verbinding staan met de onbevaarbare waterlopen waar het verbod geldt?
Nee. Je mag geen water uit een onbevaarbare waterloop naar een vijver laten stromen om het vervolgens uit die vijver te gebruiken. Dat wordt ook beschouwd als een vorm van wateronttrekking en is dus verboden. Er is één uitzondering: een vergunde gravitaire overloop met een vaste hoogte. Die mag alleen water afvoeren wanneer er in de waterloop minstens 30 centimeter water aanwezig blijft.
Klopt het dat Aquafin water aanbiedt tegen betaling?
Nee. Sinds 2023 mag geen gezuiverd afvalwater meer worden afgehaald bij Aquafin, omdat de waterkwaliteit niet voldoet aan de opgelegde normen.
Levert Pidpa gratis water aan landbouwers?
Ja. Pidpa stelt op verschillende locaties gratis spoelwater ter beschikking voor land- en tuinbouwers. Vooraf reserveren is wel verplicht. Landbouwers kunnen momenteel terecht bij het waterproductiecentrum van Westerlo (Smallerijt 12). Sinds 20 juli 2026 zijn ook de locaties Herentals, Balen en Grobbendonk beschikbaar. Water is enkel beschikbaar zolang er voldoende voorraad is.
Mag je water onttrekken uit bevaarbare waterwegen?
Ja. Het tijdelijke verbod geldt alleen voor onbevaarbare waterlopen en publieke grachten. Voor watercaptatie uit bevaarbare waterwegen geldt een meldingsplicht tot 500 kubieke meter per jaar en een vergunningsplicht vanaf 500 kubieke water per jaar.
Kan bemalingswater gebruikt worden als alternatief?
Ja, in veel gevallen wel. Bemalingswater dat niet terug in de bodem wordt gebracht, mag vaak nuttig worden ingezet, tenzij de omgevingsvergunning andere regels oplegt of de locatie een risicogrond is. Wanneer bemalingswater beschikbaar wordt gesteld, moet duidelijk aangegeven worden dat het niet bedoeld is voor menselijke consumptie. De exploitant moet bovendien zorgen voor een veilige afhaling en extra hinder voorkomen. Afhalen met voertuigen kan doorgaans enkel tussen 7 en 19 uur en niet op zon- en feestdagen, tenzij de vergunning anders bepaalt.
